Metamorfosen is niet alleen de titel van een van de belangrijkste dichtbundels uit de Romeinse tijd, maar ook van een van de laatste werken van Richard Strauss. Cellist en filosoof Izak Hudnik stelt metamorfosen centraal in zijn dialoog tussen muziek en filosofie. Hij zegt daarover: ‘Muziek is een soort esthetische katalysator. Zij reflecteert op onze manier van leven en roept gedeelde emoties op.’

György Kurtág zet in zijn muziek kleine bubbels van emotie op en laat ze vervolgens snel in iets anders transformeren.  De late Strauss reflecteert op de traumatische metamorfose van de mensheid tijdens de Tweede Wereldoorlog. Filosoof Timotej Prosen helpt ons deze thema’s te duiden en onszelf en de wereld om ons heen beter te begrijpen.

Olivier Messiaen schreef zijn Quatuor pour la fin du temps tijdens de Tweede Wereldoorlog in een gevangenenkamp. Hier vond ook de eerste uitvoering plaats, die onmiddellijk een diepe indruk maakte op de aanwezigen. Het indringende werk is inmiddels uitgegroeid tot een van de meest iconische composities van de 20e eeuw.

Messiaen heeft het einde der tijden in muziek willen uitdrukken. Het effect bij zowel de uitvoerenden als de luisteraars is een gevoel van onontkoombaarheid, waar tegelijkertijd troost in schuilt. Dit werk beluister je niet simpelweg, maar je maakt het mee. Deze uitvoering wordt nóg krachtiger door medewerking van Daniel Montero Real, danser bij Het Nationale Ballet.

‘Een muzikant komt in een vrolijk gezelschap en laat horen wat hij heeft meegebracht uit verre landen.’ Deze omschrijving geeft Paul Hindemith mee aan zijn concerto Der Schwanendreher voor altviool en klein orkest. Een mooiere omschrijving van wat musici doen is nauwelijks te bedenken, of het nou gaat over de middeleeuwen of over vandaag.

In de opmaat van het jubileumseizoen van de IJ-Salon horen wij Michael Gieler, soloaltviolist van het Concertgebouworkest, samen met zijn collega’s in een van de belangrijkste werken voor altviool. Vervolgens splitsen de musici zich op en spelen ze in kleiner verband bekende en onbekende werken van de grote componisten van de 20e eeuw.

De IJ-salon neemt het publiek vandaag mee op een reis door de nacht. De maan bepaalt het ritme op aarde. Zij wijst reizigers de weg in het donker en is de bondgenoot van alle geliefden. Maar de maan maakt ook deel uit van onze angstdromen. Muziek voor de maan uit drie eeuwen met beelden van videoartiest EVman en het Nederlandse debuut van de talentvolle jonge Australische zangeres Lotte Betts-Dean.

Michael Gieler, artistiek leider Music Stages: ‘De maan is niet voor niets dé inspiratiebron voor dichters, kunstenaars en componisten. Het lijkt alsof we al onze emoties op haar kunnen projecteren. Of je nou verliefd, vrolijk, triest of angstig bent: de maan heeft er altijd een passend gezicht bij. Hoog tijd dat we een hele IJ-Salon wijten aan onze bleke metgezel.’

In 1933 schreef de bekende Duitse toneelschrijver Bertolt Brecht het satirische ballet De zeven doodzondes. De muziek van Kurt Weill doet denken aan die van het Duitse cabaret uit de jaren twintig. Het verhaal van twee zussen, Anna I en Anna II en hun omzwervingen door zeven Amerikaanse steden, wordt vertolkt door een charismatische jonge diseuse, Kikki Géron. Dit tijdloze meesterwerk wordt omlijst met muzikale snufjes uit de wereld van de niet zo klassieke muziek.

Michael Gieler, artistiek leider Music Stages: ‘Ik vind het verhaal van de twee zussen bijzonder boeiend. Zelden werd een triest onderwerp – ze worden misbruikt door hun familie – zo origineel op het toneel gezet. Het happy end voelt dan ook als een verdiende ontlading.’

Ensemble Lumaka komt bij elkaar in het denkbeeldige appartement van componiste Rosy Wertheim.

Hardop overleggen de musici hoe ze het publiek mee kunnen nemen in hun zoektocht naar Rosy’s sporen en de tijdgeest van de jaren 1930. De 30er jaren, Parijs… smeltkroes van beroemde componisten, schrijvers, filosofen en acteurs. Stel dat je even terug kon in de tijd en iedereen zou ontmoeten die er toen was: Strawinsky, Milhaud, Honegger en misschien ook Coco Chanel. Erbij zijn terwijl ze stevig discussiëren over politiek, kunst en filosofie! Wellicht laat Rosy ook nog haar nieuwste compositie horen en speelt er iemand de nieuwste klassieker van Ravel…
Ensemble Lumaka opent in haar nieuwe productie de deuren van Rosy’s salon naar die levendige en spannende tijd.

Centraal in dit programma staat de jonge Nederlands-Chinese pianiste Yang Yang Cai, een nieuwe ster aan de pianistenhemel. Zij maakt dit programma samen met een ster in actuele politieke en artistieke bewegingen, een spraakmakende theatermaker en danseres: Sarada Sarita.

Michael Gieler, artistiek leider Music Stages: ‘Het vertrekpunt van deze middag is een stuk dat zelden of nooit wordt uitgevoerd: Les Djinns van Cesár Franck, gebaseerd op een gedicht van Victór Hugo. Het is een geheimzinnige en duistere tekst, fijnzinnig op muziek gezet door Franck. Bijzonder!’

We laten ons het leukste concert van 2020 niet zomaar uit de handen glippen. Het concert van 22 mei, waar de samenwerking met de Graziëlla Hunsel Rivero, “The First Lady of Jazz uit Amsterdam-Zuidoost” en de veelzijdige pianist en componist Rembrandt Frerichs centraal straat, krijgt een herkansing op 2 oktober. Fijne Jazz in combinatie met Klassiek is een ware muzikale belevenis.

Graziella Hunsel behoeft eigenlijk geen introductie. Deze charismatische zangeres heeft allang de harten van alle liefhebbers van jazz gestolen, en zeker niet alleen in de Bijlmer. Al haar concerten zijn een feest waar musici en het publiek zich thuis en welkom voelen.
Voor dit programma stelt ze samen met artistiek leider Michael Gieler een swingend programma samen met de mooiste jazznummers van Gershwin tot Ella Fitzgerald.

Omar Mollo* is een beroemde tangozanger. Samen met bandoneonspeler Santiago Cimadevilla neemt hij ons mee naar de wereld van de Argentijnse tango, de wereld van Astor Piazzolla. In Piazzolla’s muziek versmelten elementen van Johann Sebastian Bach, jazz en de avant-garde tot een unieke klankwereld vol melancholie en passie. In zijn Vier jaargetijden soleert violiste Sylvia Huang, laureaat van het befaamde Elisabethconcours.

Michael Gieler, artistiek leider Music Stages: ‘Ik verheug me ontzettend op deze middag. Omar is een wereldster, en Sylvia is er een in wording. Een ruige krijger en een engelachtige violiste. Twee podiumbeesten maken samen muziek: dit wordt smullen!’

* Omar Mollo alleen op 30 januari in het Muziekgebouw.